Komisja Europejska przyjęła projekt Industrial Accelerator Act. Nowe regulacje mają wzmocnić europejski przemysł w obliczu rosnącej globalnej konkurencji, zapewnić stabilność łańcuchów dostaw i skierować publiczne środki w większym stopniu do europejskich producentów. Jak zaznaczają twórcy regulacji Unia pozostaje otwartą gospodarką, ale musi jednocześnie reagować na zmieniające się realia geopolityczne i skuteczniej chronić swoje interesy gospodarcze.
Nowe regulacje mogą znacząco zmienić sposób prowadzenia inwestycji przemysłowych i energetycznych w UE – od zamówień publicznych po warunki dla dużych inwestycji zagranicznych – stawiając w centrum europejską produkcję, bezpieczeństwo gospodarcze i rozwój czystych technologii.
Głównym założeniem projektu jest wprowadzenie ukierunkowanych i proporcjonalnych wymogów „Made in EU” oraz kryteriów niskoemisyjności w zamówieniach publicznych i programach wsparcia publicznego. Początkowo obejmą one kluczowe sektory gospodarki: stal, cement, aluminium, motoryzację oraz technologie neutralne emisyjnie – w tym fotowoltaikę, energetykę wiatrową, produkcję baterii i pompy ciepła. W przyszłości regulacje mogą zostać rozszerzone na inne energochłonne branże, takie jak przemysł chemiczny. Nowe przepisy mają wzmocnić europejskie zdolności produkcyjne i zwiększyć popyt na czyste technologie wytwarzane na terenie Unii. Według szacunków Komisji mogą one pomóc w utrzymaniu i stworzeniu nawet 150 tys. miejsc pracy w strategicznych sektorach przemysłowych.
W praktyce oznacza to m.in. wprowadzenie wymogów niskoemisyjnych dla stali wykorzystywanej w budownictwie i motoryzacji oraz kryteriów „Made in EU” i niskiej emisji dla cementu i aluminium stosowanych w projektach finansowanych z zamówień publicznych. Podobne preferencje mają objąć także technologie zeroemisyjne oraz wybrane inwestycje w energetykę jądrową i wodór.
Projekt ustawy zakłada uproszczenie procedur inwestycyjnych. Państwa członkowskie będą zobowiązane do wprowadzenia jednolitego, cyfrowego systemu wydawania pozwoleń na projekty przemysłowe. W planach jest również tworzenie tzw. obszarów przyspieszenia przemysłowego, które mają sprzyjać powstawaniu klastrów czystej produkcji oraz ułatwiać inwestycje w infrastrukturę energetyczną.
Dodatkowo nowe regulacje określają warunki dla dużych inwestycji zagranicznych przekraczających 100 mln euro w strategicznych sektorach, takich jak baterie, pojazdy elektryczne, fotowoltaika czy surowce krytyczne. W takich przypadkach wymagany będzie m.in. co najmniej 50-procentowy poziom zatrudnienia w Europie, a także transfer technologii i rozwój działalności badawczo-rozwojowej.
Projekt wpisuje się w szerszą strategię wzmocnienia europejskiej gospodarki. Celem jest zwiększenie udziału przemysłu w PKB Unii Europejskiej do 20 proc. do 2035 roku – z poziomu 14,3 proc. w 2024 roku.
Propozycja została wstępnie pozytywnie przyjęta przez przedstawicieli przemysłu, choć pojawiły się również głosy wskazujące na potrzebę dalszego wzmocnienia niektórych mechanizmów, zwłaszcza w zakresie wsparcia rynku dla nowych technologii energetycznych.
Kolejnym etapem będzie teraz proces legislacyjny – projekt ustawy trafi do negocjacji między Parlamentem Europejskim a Radą UE.
Źródło: Industrial Accelerator Act
