Przed Polską otwiera się szansa na dynamiczny rozwój biometanu i biogazu, sektora OZE o znaczącym potencjale rozwojowym. Szacuje się, że krajowy potencjał techniczny produkcji biometanu może sięgać nawet 8 mld m³ rocznie, a technologie biogazowe i biometanowe gwarantują niemal ciągłą dostępność energii oraz możliwość regulacji mocy wytwarzanej energii elektrycznej, co czyni je cennym źródłem stabilnej produkcji. Aktualizacja scenariusza WAM KPEiK przewiduje wzrost mocy zainstalowanej z około 350 MW w 2025 r. do 560 MW w 2040 r., a scenariusz WEM nawet do 680 MW. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił kolejny nabór wniosków o dofinansowanie inwestycji w instalacje biometanowe i biogazowe, przekazując na ten cel łącznie 300 mln zł – co może otworzyć nowy rozdział dla branży i przyspieszyć rozwój krajowej transformacji energetycznej.
Wsparcie NFOŚIGW dla nowych inwestycji
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko – FEnIKS NFOŚiGW chce przekazać 200 milionów złotych na projekty instalacji biometanowych oraz 100 milionów złotych na instalacje biogazowe. Przedsiębiorcy mogą liczyć na wsparcie w wysokości nawet 100% kosztów kwalifikowanych, w formie dotacji i pożyczki albo 85% kosztów, w przypadku formuły „Project finance”.
Drugi nabór wniosków o dofinansowanie na rozwój OZE jest elementem szerokiej oferty Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rzecz transformacji energetycznej. Dzięki Funduszom Europejskim i środkom krajowym wspieramy inwestycje, które podnoszą efektywność przedsiębiorstw, redukują emisję gazów cieplarnianych i przyczyniają się do zmian w krajowym miksie energetycznym na rzecz odnawialnych źródeł energii – powiedział Józef Matysiak, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW.
Difinansowanie obejmuje:
• budowę i modernizację odnawialnych źródeł energii w zakresie wytwarzania biometanu z przyłączeniem do sieci gazowej (z wyłączeniem samodzielnych magazynów na biometan),
• budowę lub rozbudowę odnawialnych źródeł energii w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i/lub ciepła z biogazu wraz z magazynami energii działającymi na potrzeby źródła OZE oraz przyłączeniem do sieci.
Wszelkie warunki otrzymania finansowania oraz potrzebne do tego załączniki są dostępne tutaj. Nabór trwa od 30 stycznia do 30 kwietnia 2026 r.
Rząd kieruje jasny komunikat do inwestorów
Podczas niedawnej konferencji dotyczącej nowelizacji zmian w prawie energetycznym (UC 84), przedstawiciele rządu jasno podkreślali, iż w biogazie upatrują fundamentu lokalnej energetyki:
W obecnej sytuacji geopolitycznej i w dobie kryzysu energetycznego zwiększanie udziału stabilnych, niezależnych od zewnętrznych dostawców źródeł energii, jest szczególnie istotne. W przeciwieństwie do innych źródeł OZE biogazownie mogą pracować nawet 8 tys. godzin w roku, czyli przez ok. 90% czasu. Umożliwiają też zastępowanie paliw kopalnych energią odnawialną, zagospodarowanie odpadów z gospodarstw i przetwórstwa oraz wykorzystanie pofermentu jako naturalnej alternatywy dla nawozów mineralnych – wskazał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski.
Według nowelizacji UC 84 operatorzy systemów elektroenergetycznych mają 60 dni na potwierdzenie kompletności wniosku o warunki przyłączenia lub wezwanie do uzupełnienia, co skraca czas oczekiwania i ułatwia planowanie inwestycji. Biogazownie z harmonogramem pracy mogą wprowadzać energię do sieci przez minimum 14 godzin dziennie w sezonie od marca do września. Wnioski takich instalacji są zwolnione z obowiązku ekspertyz wpływu na sieć, co przyspiesza przyłączenie. Ponadto biogazownie będą ograniczane lub odłączane w ostatniej kolejności, podkreślając ich rolę jako stabilnych i przewidywalnych źródeł energii. Operatorzy uwzględnią potrzeby biogazowni w planach rozwoju sieci, gwarantując przyłączenie i możliwość odzyskania kosztów dodatkowych inwestycji, co zwiększa pewność realizacji projektów. Prezes URE opracuje jednolite wzory sprawozdań dla wytwórców biogazu i biometanu, które będą aktualizowane w razie potrzeby, usprawniając obsługę formalności i ograniczając ryzyko błędów.
Biogazownie jako fundament rozwoju obszarów wiejskich
Celem nowelizacji UC 84 w aspekcie branży biogazu i biometanu jest jak podkreśla resort ME lepsze wykorzystanie potencjału rolnictwa i wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego na obszarach wiejskich.
Biogazownie to lokalne, stabilne źródła energii, które pracują na rzecz polskiej wsi. Wspierają rozwój obszarów wiejskich, pozwalają efektywniej wykorzystać potencjał polskiego rolnictwa i dają rolnikom nowe źródło dochodu. Dlatego przygotowaliśmy rozwiązania, które będą impulsem dla rozwoju biogazu – mówi Minister Energii Miłosz Motyka.
Jak możemy przeczytać w raporcie BGK w 2024 roku najczęściej wykorzystywanymi substratami do produkcji biogazu rolniczego były: wywar pogorzelniany (1 523 tys. ton), odpady owocowo-warzywne (1 218 tys. ton) oraz gnojowica (1 033 tys. ton). W porównaniu z poprzednimi latami zwiększyła się szczególnie ilość surowca pochodzącego z odpadów owoców i warzyw.
Większość instalacji biogazowych w Polsce wytwarza energię elektryczną głównie na własne potrzeby właścicieli. Biogazownie zazwyczaj funkcjonują w systemie kogeneracyjnym, łącząc produkcję energii elektrycznej z wytwarzaniem ciepła.
Obecnie w kraju wykorzystuje się jedynie około 3% potencjału technicznego biogazu możliwego do uzyskania z dostępnych surowców organicznych.
Źródło:
https://www.gov.pl/web/energia
https://www.gov.pl/web/nfosigw/